EV Belgium pleit voor sociale leasing van elektrische wagens vanaf 2027
Na de elektrificatie van het bedrijfswagenpark moet volgens EV Belgium nu ook de particuliere markt mee kunnen schakelen. De sectorfederatie roept de federale regering daarom op om vanaf 2027 een systeem van sociale leasing voor elektrische wagens uit te werken. Daarbij zouden niet alleen nieuwe maar ook tweedehandse EV’s in aanmerking moeten komen. Volgens EV Belgium kan een gemiddelde benzinegebruiker door de overstap naar elektrisch rijden meer dan 700 euro per jaar besparen op energiekosten.
Elektrisch rijden is in België de voorbije jaren vooral sterk gegroeid via de bedrijfswagenmarkt. Voor particuliere automobilisten blijft de hogere aankoopprijs van een elektrische wagen echter vaak een belangrijke drempel.
EV Belgium vindt dat de volgende fase van de elektrificatie daarom nadrukkelijk op die private markt moet focussen. De federatie stelt een Belgisch systeem van sociale leasing voor waarbij gezinnen met een beperkt inkomen die voor hun werk afhankelijk zijn van een wagen tegen een verlaagd maandbedrag toegang kunnen krijgen tot een elektrische auto.
Het systeem zou volgens EV Belgium vanaf 2027 kunnen worden ingevoerd.
Lagere gebruikskosten toegankelijk maken
De redenering van EV Belgium vertrekt vanuit het verschil tussen de aankoopprijs en de gebruikskosten van een auto.
Een elektrische wagen kan bij aankoop nog altijd duurder zijn dan een vergelijkbare auto met verbrandingsmotor, maar de energiekosten per kilometer kunnen aanzienlijk lager liggen. Vooral wie thuis of tegen een gunstig tarief kan laden, kan daarvan profiteren.
Volgens EV Belgium kan een gemiddelde benzinegebruiker door over te stappen op elektrisch rijden meer dan 700 euro per jaar besparen. De federatie spreekt over minstens 50 euro per maand aan lagere energiekosten voor heel wat gezinnen.
Het probleem is volgens directeur Philippe Vangeel dat net gezinnen die het meest gebaat kunnen zijn bij die lagere gebruikskosten niet altijd voldoende financiële ruimte hebben om de hogere initiële investering in een elektrische auto te dragen.
Een systeem van sociale leasing zou die drempel moeten verkleinen.
Geen lagere accijnzen maar gerichte ondersteuning
EV Belgium plaatst het voorstel ook nadrukkelijk tegenover de roep om lagere accijnzen op benzine en diesel.
Wanneer brandstofprijzen sterk stijgen, komt een verlaging van de accijnzen geregeld opnieuw op tafel als maatregel om automobilisten financieel te ondersteunen. Volgens EV Belgium is dat een dure en weinig gerichte manier om gezinnen met lagere inkomens te helpen.
De federatie verwijst daarbij naar Nederlands onderzoek van TNO en de Universiteit Utrecht. Daaruit blijkt dat huishoudens met lage inkomens gemiddeld een veel groter deel van hun inkomen aan brandstof besteden dan gezinnen met hogere inkomens.
Tegelijk profiteren hogere inkomens in absolute cijfers meer van een algemene accijnsverlaging omdat zij vaker een auto bezitten en gemiddeld meer kilometers afleggen. Volgens het aangehaalde onderzoek komt slechts iets meer dan 7 procent van het totale voordeel van een algemene brandstofaccijnsverlaging bij de laagste inkomensgroepen terecht.
EV Belgium pleit daarom voor een systeem waarbij overheidssteun veel directer terechtkomt bij gezinnen die moeilijker toegang hebben tot een elektrische wagen.
Ook tweedehands elektrische wagens
Opvallend is dat EV Belgium sociale leasing niet uitsluitend wil toepassen op nieuwe elektrische auto’s.
De sterke elektrificatie van de Belgische bedrijfswagenmarkt zal de komende jaren immers voor een steeds groter aanbod jonge tweedehandse EV’s zorgen wanneer leasingwagens op de tweedehandsmarkt terechtkomen.
Net die auto’s kunnen volgens de federatie een belangrijke rol spelen bij het betaalbaarder maken van elektrische mobiliteit.
“Een betaalbare tweedehandse elektrische wagen die een gezin vervolgens elke maand 50 euro energiekosten laat besparen, kan sociaal veel relevanter zijn dan een eenmalige aankooppremie op een nieuwe wagen”, stelt Philippe Vangeel.
Daarmee verschilt het voorgestelde model fundamenteel van klassieke aankoopsubsidies die vooral de aanschaf van een nieuwe auto ondersteunen.
Door ook occasions op te nemen zou een Belgisch systeem volgens EV Belgium gebruik kunnen maken van een markt die de komende jaren vanzelf groter wordt.
Wat betekent sociale leasing precies?
Het concept bestaat erin dat een specifieke doelgroep een wagen kan leasen tegen een sterk verlaagd maandbedrag. De overheid of een andere publieke partner draagt daarbij een deel van de kosten.
EV Belgium verwijst naar buitenlandse voorbeelden, maar benadrukt dat België die systemen niet noodzakelijk één op één moet kopiëren.
Welke inkomensgrenzen zouden gelden, hoeveel steun een gezin zou ontvangen en welke elektrische modellen in aanmerking zouden komen, ligt momenteel dan ook niet vast. Het gaat voorlopig om een oproep van de sectorfederatie aan de federale regering.
EV Belgium ziet vooral kansen voor gezinnen met een beperkt inkomen die voor hun werk afhankelijk zijn van een auto.
Laden blijft een aandachtspunt
Goedkopere toegang tot de auto alleen volstaat volgens de federatie niet.
Voor gezinnen zonder eigen oprit of garage kan publiek laden een belangrijk onderdeel van de totale gebruikskost worden. De prijzen aan publieke laadpunten kunnen sterk verschillen naargelang operator, laadpas en locatie.
EV Belgium vraagt daarom dat een eventueel sociaal leaseprogramma wordt gekoppeld aan duidelijke en transparante informatie over laadkosten.
Ook toegankelijke financiering en voldoende begeleiding moeten volgens de sectororganisatie deel uitmaken van het systeem.
Dat is belangrijk omdat het economische voordeel van elektrisch rijden sterk kan verschillen naargelang het laadprofiel. Wie vrijwel uitsluitend duur publiek snellaadt, heeft een heel andere kostprijs per kilometer dan iemand die thuis of op het werk tegen een gunstig elektriciteitstarief kan laden.
Van bedrijfswagen naar particuliere EV
De Belgische elektrificatie heeft tot nu toe twee snelheden gekend.
Bij bedrijfswagens is elektrisch rijden dankzij de fiscale hervormingen in snel tempo mainstream geworden. Op de particuliere markt verloopt de omschakeling veel trager.
Daarmee ontstaat volgens EV Belgium het risico dat vooral werknemers met toegang tot een bedrijfswagen profiteren van de transitie naar elektrische mobiliteit terwijl andere gezinnen langer afhankelijk blijven van benzine- of dieselwagens en de bijbehorende brandstofprijzen.
De federatie ziet sociale leasing daarom als een mogelijke volgende stap in het mobiliteitsbeleid.
EV Belgium vraagt concreet dat de federale regering het engagement uit het regeerakkoord rond de verdere vergroening van het wagenpark vertaalt naar een sociaal leaseprogramma vanaf 2027. Dat programma zou zowel nieuwe als tweedehandse EV’s moeten omvatten en vergezeld moeten worden van maatregelen rond financiering en transparantie bij publiek laden.
Of de federale regering het voorstel ook daadwerkelijk overneemt, is voorlopig niet bekend. Maar de discussie verschuift daarmee wel steeds meer van de vraag óf elektrische auto’s goedkoper in gebruik kunnen zijn naar een andere vraag: hoe krijgen ook gezinnen die de aankoopprijs vandaag niet kunnen dragen toegang tot dat voordeel?
